Báo Đà Nẵng: Bồi dưỡng tư duy khoa học cho thế hệ trẻ

Học sinh, sinh viên của thành phố Đà Nẵng không chỉ được trang bị kiến thức chuyên môn mà còn bồi dưỡng tư duy khoa học, khả năng sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp, với kỳ vọng góp phần xây dựng thành phố đổi mới sáng tạo trong tương lai.

Nhóm học sinh Trường THCS Lê Lợi vừa đoạt giải Nhì tại cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp thành phố dành cho học sinh trung học năm học 2025 - 2026 với dự án “Nghiên cứu quy trình chiết xuất và đánh giá hiệu lực phòng trừ sâu tơ của dịch chiết từ lá trầu không”

Nghiên cứu đa dạng
Nhóm học sinh Bùi Phước Gia Hân, Nguyễn Xuân Phúc (Trường THCS Lê Lợi, phường Ngũ Hành Sơn) vừa đoạt giải Nhì tại cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp thành phố dành cho học sinh trung học năm học 2025 - 2026 với dự án “Nghiên cứu quy trình chiết xuất và đánh giá hiệu lực phòng trừ sâu tơ của dịch chiết từ lá trầu không”. Dự án tập trung nghiên cứu cách chiết xuất hoạt chất từ lá trầu không và đánh giá khả năng phòng trừ sâu tơ - một loại sâu gây hại phổ biến trên rau. Kết quả bước đầu cho thấy, dịch chiết từ lá trầu không có tiềm năng ứng dụng làm chế phẩm thuốc trừ sâu sinh học, góp phần giảm sử dụng hóa chất trong sản xuất rau, hướng đến nông nghiệp sạch và bền vững. Nghiên cứu còn mở ra hướng nâng cao giá trị kinh tế của cây trầu không. Theo nhóm nghiên cứu, trong thời gian tới, dự án sẽ được mở rộng đánh giá hiệu lực của dịch chiết trên các nhóm vi sinh vật và nấm gây bệnh cho cây trồng. Bên cạnh đó, nhóm cũng tiếp tục hoàn thiện quy trình bảo quản, đóng gói nhằm đưa chế phẩm vào ứng dụng thực tiễn trong lĩnh vực bảo vệ thực vật tại địa phương.

Trong khi đó, sinh viên Phạm Lê Tú (Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng) vừa đạt hạng mục “Cánh chim ươm mầm” với mô hình giải pháp lồng ghép trí tuệ nhân tạo AI “Rèn luyện kỹ năng thanh niên” vào chương trình sinh hoạt để tìm kiếm, nuôi dưỡng nguồn cán bộ đoàn, hội chủ chốt trong tương lai. Sinh viên Phạm Lê Tú cho biết, điểm nổi bật của mô hình là việc ứng dụng Chatbot AI như một trợ lý học tập thông minh dành cho đoàn viên, sinh viên. Không chỉ hỗ trợ giải đáp kiến thức, Chatbot AI còn đóng vai trò như cố vấn kỹ năng, giúp người dùng gợi ý cách tổ chức sinh hoạt đoàn, xây dựng dàn ý chương trình, giải mật thư hay thiết kế kịch bản thuyết trình theo từng chủ đề cụ thể. Qua đó, đoàn viên được nâng cao sự tự tin, rèn luyện kỹ năng thực hành xã hội và phát triển các kỹ năng mềm cần thiết. Đáng chú ý, thông qua việc phân tích “dấu chân số” từ quá trình học tập và tương tác của người dùng trên ứng dụng, đội ngũ cán bộ quản lý đoàn, hội các cấp đánh giá chính xác năng lực, mức độ tham gia và tinh thần cống hiến của từng cá nhân. Từ đó, mô hình không chỉ dừng lại ở rèn luyện kỹ năng mà còn góp phần giải quyết bài toán then chốt hiện nay: phát hiện, bồi dưỡng và ươm mầm đội ngũ cán bộ đoàn, hội kế cận “vừa hồng vừa chuyên”, đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên số và sự phát triển của đất nước.

Sinh viên Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng nghiên cứu mô hình ứng dụng vào đời sống thực tiễn. Ảnh: K.N

Đẩy mạnh hỗ trợ
Thời gian qua, nhiều trường học, cơ sở giáo dục đã chủ động định hướng nghiên cứu khoa học cho học sinh, sinh viên theo hướng gắn với thực tiễn. Các đề tài được khuyến khích không chỉ dừng lại ở tính học thuật mà còn có khả năng ứng dụng cao vào đời sống, góp phần giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tế sản xuất, sinh hoạt và cộng đồng. Không chỉ vậy, nhiều cơ sở đào tạo còn chú trọng định hướng hình thành các dự án thực tế gắn với khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, giúp học sinh, sinh viên từng bước chuyển hóa ý tưởng nghiên cứu thành sản phẩm, mô hình hoặc giải pháp có giá trị kinh tế - xã hội.
Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế (Đại học Đà Nẵng) Đoàn Ngọc Phi Anh cho biết, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trong các cơ sở giáo dục không chỉ là hoạt động phong trào, mà đã trở thành nhiệm vụ chiến lược. Qua đó góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao, có tư duy đổi mới, năng lực sáng tạo và khả năng thích ứng nhanh với yêu cầu phát triển của nền kinh tế số. Thành phố Đà Nẵng đang theo đuổi định hướng xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo toàn diện, gắn với phát triển kinh tế tri thức và đô thị thông minh. Xuất phát từ yêu cầu đó, Trường Đại học Kinh tế xác định giáo dục khởi nghiệp cho sinh viên phải được triển khai theo hướng thực chất, gắn đào tạo với nghiên cứu, gắn ý tưởng với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và xã hội.
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Lê Thị Thục nói, đơn vị sẽ tiếp tục đồng hành với các cơ sở giáo dục đại học, tạo điều kiện về cơ chế, chính sách và kết nối hệ sinh thái, để các ý tưởng và dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo từ nhà trường có thêm cơ hội phát triển và đóng góp thiết thực cho sự phát triển bền vững của thành phố Đà Nẵng.
Đồng thời tin tưởng rằng, với sự đồng hành của nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ, hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ trở thành hành trình để thế hệ trẻ Đà Nẵng biến ý tưởng thành dự án, biến khát vọng thành giá trị và đóng góp thiết thực cho sự phát triển bền vững của thành phố.

Xem bài viết Bồi dưỡng tư duy khoa học cho thế hệ trẻ trên báo Đà Nẵng

Theo Nguyễn Khương (Báo Đà Nẵng)