Công khai luận án tiến sĩ của Nghiên cứu sinh Nguyễn Đức Tiến

Thực hiện Quy chế đào tạo trình độ tiến sĩ, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng công bố luận án tiến sĩ của nghiên cứu sinh Nguyễn Đức Tiến trước khi bảo vệ cấp Trường

1. Họ và tên nghiên cứu sinh: Nguyễn Đức Tiến

2. Tên đề tài luận án: Phát triển du lịch bền vững tại thành phố Đà Nẵng

3. Ngành: Kinh tế phát triển;    Khóa: K41.KPT;           Mã số: 931.01.05

4. Người hướng dẫn khoa học:        

1. PGS.TS. Trương Hồng Trình

2. PGS.TS. Trần Trung Vinh

5. Những đóng góp mới của luận án

Luận án có những đóng góp rõ nét trên ba phương diện: lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu.

Về mặt lý luận, luận án góp phần hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận về phát triển du lịch bền vững (PTDLBV) trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, biến đổi khí hậu và gia tăng tính bất định của môi trường phát triển. Trên cơ sở tổng hợp và kế thừa các tiếp cận lý thuyết trong và ngoài nước, nghiên cứu làm rõ nội hàm của PTDLBV không chỉ như sự cân bằng giữa ba trụ cột kinh tế - xã hội - môi trường, mà còn như một quá trình phát triển mang tính động, gắn với năng lực thể chế, quản trị điểm đến và khả năng thích ứng trước các cú sốc bên ngoài.

Thứ nhất, luận án này nhấn mạnh tầm quan trọng của yếu tố thể chế (chính trị) đối với phát triển du lịch bền vững. Nó góp phần lấp đầy khoảng trống về một khung lý thuyết toàn diện cho khía cạnh chính trị trong khái niệm bền vững. Kết quả nghiên cứu xác nhận rằng yếu tố chính trị - được định nghĩa thông qua một số đặc trưng cốt lõi của quản trị - đóng vai trò quyết định trong việc định hình nhận thức của cư dân về các tác động của du lịch trên cả ba trụ cột của phát triển bền vững (kinh tế, văn hóa - xã hội và môi trường). Do đó, PTDLBV có thể được củng cố khi yếu tố chính trị được xây dựng và vận hành một cách hiệu quả. Thông qua mô hình nghiên cứu và kết quả kiểm định thực nghiệm, luận án làm rõ vai trò dẫn dắt, điều phối và lan tỏa của thể chế đối với các chiều cạnh còn lại của phát triển bền vững, qua đó bổ sung và làm sâu sắc thêm cách tiếp cận truyền thống vốn còn thiên về mô tả trạng thái cân bằng.

Thứ hai, luận án mở rộng ứng dụng lý thuyết trao đổi xã hội và lý thuyết lăng kính bền vững bằng cách tích hợp yếu tố thể chế (chính trị), sự hài lòng với du lịch và cảm xúc (chất lượng cuộc sống của người dân), những thành phần quan trọng của lợi ích - chi phí mà người dân cân nhắc, để giải thích PTDLBV của cư dân. Đây là bước tiến quan trọng, làm phong phú cách tiếp cận truyền thống của lý thuyết trao đổi xã hội vốn chủ yếu tập trung vào lợi ích và chi phí vật chất. Cụ thể, luận án đóng góp về mặt lý thuyết thông qua việc xây dựng và kiểm định mô hình phân tích các nhóm nhân tố ảnh hưởng đến ý định hỗ trợ PTDLBV của cư dân địa phương tại thành phố Đà Nẵng. Việc tích hợp các khái niệm như cảm nhận của người dân, sự hài lòng, chất lượng cuộc sống và mức độ ủng hộ PTDLBV giúp làm rõ cơ chế tác động gián tiếp giữa các nhóm nhân tố, đặc biệt là vai trò trung gian của sự hài lòng và chất lượng cuộc sống trong việc hình thành sự đồng thuận xã hội. Kết quả này góp phần bổ sung bằng chứng thực nghiệm cho các lý thuyết về du lịch bền vững gắn với cộng đồng và tính chấp nhận xã hội.

Thứ ba, khác với nhiều nghiên cứu trước chủ yếu tập trung vào các yếu tố kinh tế, văn hoá - xã hội, môi trường hay chính trị để giải thích PTDLBV, luận án này làm nổi bật vai trò của chất lượng cuộc sống của người dân như một yếu tố cảm xúc và tâm lý then chốt. Điều này nhấn mạnh rằng nâng cao chất lượng cuộc sống không chỉ là tạo ra thu nhập hay lợi ích vật chất mà còn phải chú trọng trải nghiệm tinh thần, cảm xúc của người dân (lợi ích phi vật chất), từ đó thúc đẩy PTDLBV.

Thứ tư, khi nghiên cứu về PTDLBV, phần lớn các công trình hiện nay vẫn tập trung vào bối cảnh các quốc gia phát triển. Do đó, luận án này lấp đầy khoảng trống về bối cảnh nghiên cứu bằng cách khám phá PTDLBV tại quốc gia đang phát triển.

Về mặt thực tiễn, luận án cung cấp một bức tranh toàn diện, có hệ thống và cập nhật về thực trạng PTDLBV tại thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn 2014 - 2024, trên cả bốn phương diện: thể chế, kinh tế, văn hóa - xã hội và môi trường. Thông qua việc kết hợp phân tích định tính và định lượng, nghiên cứu không những chỉ ra các kết quả đạt được, mà còn làm rõ các hạn chế, điểm nghẽn và mâu thuẫn nội tại trong quá trình phát triển du lịch của thành phố Đà Nẵng từ góc độ bền vững.

Một đóng góp thực tiễn quan trọng của luận án là việc xác định và lượng hóa mức độ tác động của các nhóm nhân tố ảnh hưởng đến ý định hỗ trợ PTDLBV của cư dân địa phương tại thành phố Đà Nẵng, qua đó giúp các nhà quản lý nhận diện rõ đâu là những yếu tố có vai trò quyết định, đâu là những yếu tố cần được ưu tiên can thiệp trong từng giai đoạn phát triển. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học đáng tin cậy cho việc điều chỉnh chính sách, hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả quản trị du lịch tại địa phương.

Trên cơ sở phân tích thực trạng và kết quả nghiên cứu, luận án đề xuất hệ thống giải pháp PTDLBV cho thành phố Đà Nẵng đến năm 2030 theo hướng đồng bộ, khả thi và phù hợp với bối cảnh phát triển mới. Các giải pháp không chỉ tập trung vào mở rộng quy mô hay gia tăng lượng khách, mà nhấn mạnh nâng cao chất lượng tăng trưởng, bảo vệ tài nguyên, tăng cường sự tham gia và thụ hưởng lợi ích của cộng đồng địa phương, đồng thời củng cố vai trò điều phối của Nhà nước. Do đó, kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng như tài liệu tham khảo hữu ích cho các cơ quan quản lý và nhà hoạch định chính sách tại thành phố Đà Nẵng trong việc điều chỉnh quy hoạch, hoàn thiện quản trị điểm đến và định hướng phát triển du lịch theo chiều sâu, bền vững hơn trong giai đoạn 2026 - 2030.

Ngoài ra, luận án còn có giá trị tham khảo đối với doanh nghiệp du lịch và các bên liên quan trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển du lịch gắn với trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường, đồng thời có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho nghiên cứu, giảng dạy và hoạch định chính sách về PTDLBV tại các đô thị du lịch ven biển ở Việt Nam.

Về mặt phương pháp, luận án đã kết hợp linh hoạt các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, nghiên cứu tình huống và so sánh quốc tế. Cách tiếp cận này không chỉ nâng cao độ tin cậy của kết quả nghiên cứu mà còn có thể được vận dụng cho các nghiên cứu tiếp theo về PTDLBV tại các địa phương khác có điều kiện tương đồng.

6. Thời gian, địa điểm đánh giá luận án: Sẽ công bố sau

7. Nội dung luận án: (file đính kèm)