DHKT

Chuyện người truyền lửa: Những giá trị còn mãi sau bục giảng

17/11/2026

Giáo dục có chất lượng

Nếu nói về cơ duyên đến với nghề giảng dạy đại học, tôi vẫn thường nói vui rằng: Nghề chọn tôi chứ không hẳn là tôi chọn nghề.

Tôi vốn là sinh viên ngành Kinh tế công nghiệp của Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng. Trong những năm tháng sinh viên, nhờ kết quả học tập tốt, tôi được Nhà trường giữ lại làm giảng viên. Vốn yêu thích tìm tòi, nghiên cứu và khám phá tri thức, tôi đến với nghề giáo một cách khá tự nhiên. Nhìn lại, tôi nghĩ đó là một cái duyên đẹp của cuộc đời mình.


Bén duyên từ nghề giáo

Tôi bắt đầu công tác tại Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng từ tháng 5/1985. Đến nay, hơn 41 năm đã trôi qua, gần như trọn vẹn cuộc đời công tác của tôi đã gắn bó với mái trường này.

Điều gì khiến tôi ở lại lâu đến vậy? Có lẽ, bởi DUE không chỉ là nơi tôi làm việc, mà còn là nơi tôi được sống với nghề mình yêu thích, được học hỏi, trưởng thành, được cống hiến và tìm thấy ý nghĩa trong từng ngày công tác. Nơi đây có những đồng nghiệp đã cùng tôi đi qua bao thăng trầm, có những thế hệ sinh viên với những gương mặt, nụ cười và những thành công mà mỗi khi nhớ lại, tôi đều cảm thấy ấm lòng và tự hào.

Sau hơn bốn thập kỷ, tôi nhận ra rằng, điều làm nên sự gắn bó với một ngôi trường không chỉ là công việc hay môi trường làm việc, mà sâu xa hơn là tình cảm, những kỷ niệm và những giá trị mà chúng ta đã cùng nhau vun đắp. Với tôi, DUE đã thực sự trở thành một phần cuộc đời. Nếu được chọn lại, tôi vẫn muốn được làm người thầy và vẫn muốn gắn bó với mái trường này. Bởi có những nơi ta đến bằng một cơ duyên, nhưng ở lại bằng tình yêu; và khi nhìn lại, ta nhận ra nơi ấy đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc đời mình.

Những người thầy đầu tiên

Điều tôi nhớ nhất về những năm đầu giảng dạy tại Trường có lẽ là hình ảnh của một thế hệ Thầy Cô rất đặc biệt. Đất nước vừa đi qua chiến tranh, cuộc sống còn nhiều khó khăn, điều kiện giảng dạy và nghiên cứu cũng vô cùng thiếu thốn. Thế nhưng, tôi vẫn nhớ mãi tinh thần lạc quan, sự tận tâm và tình yêu nghề của các Thầy Cô ngày ấy.

Tôi đặc biệt may mắn khi được thầy TS. Vũ Ngọc Hoành, người Trưởng khoa Kinh tế đầu tiên, trực tiếp hướng dẫn. Sự tận tụy với sinh viên, niềm đam mê và sự nghiêm cẩn trong nghiên cứu khoa học của Thầy đã đặt những nét vẽ đầu tiên cho con đường nghề nghiệp của tôi. Thầy không chỉ dạy tôi kiến thức, mà còn truyền cho tôi những chuẩn mực và tình yêu đối với nghề giáo.

Thầy nay đã đi xa, nhưng lòng biết ơn và những điều Thầy truyền dạy vẫn luôn ở lại trong tôi. Đặc biệt, mỗi dịp 20/11, giữa niềm vui và những lời chúc mừng của đồng nghiệp, sinh viên, tôi lại có một khoảng lặng để nhớ về Thầy. Tôi nghĩ, đó cũng là một điều rất đẹp của nghề giáo: người thầy có thể rời xa bục giảng, nhưng những giá trị mà Thầy để lại thì vẫn tiếp tục sống trong các thế hệ học trò.

Một kỷ niệm không thể quên

Có một câu chuyện mà đến tận bây giờ, sau nhiều chục năm, tôi vẫn không thể quên. Đó không phải là một kỷ niệm vui, mà là một ký ức khiến tôi day dứt và cũng giúp tôi nhận ra sâu sắc hơn trách nhiệm của người thầy.

Hôm ấy, trong buổi đánh giá khóa luận tốt nghiệp, tôi đã đánh trượt một sinh viên vì chất lượng bài làm không đạt yêu cầu. Tôi nghĩ đó là một quyết định đúng về mặt chuyên môn và nguyên tắc đánh giá.

Nhưng điều tôi không ngờ là ngay ngày hôm sau, khi tình cờ đi ngang một bãi giữ xe gần nhà, tôi lại gặp chính sinh viên ấy. Em đang làm công việc giữ xe để mưu sinh. Vì chưa thể tốt nghiệp, em phải ở lại thêm một năm, vừa đi làm để trang trải cuộc sống, vừa tiếp tục theo đuổi việc học.

Điều khiến tôi ám ảnh không phải là cuộc gặp bất ngờ ấy, mà là ánh mắt em nhìn tôi. Trong ánh mắt ấy, tôi cảm nhận được điều gì đó vừa trách móc, vừa tủi thân, vừa xấu hổ. Khoảnh khắc ấy khiến tôi vô cùng day dứt. Tôi tự hỏi: Phải chăng mình đã quá chú trọng đến chất lượng bài làm mà chưa thực sự quan tâm đến những khó khăn, những nỗ lực và hoàn cảnh phía sau người sinh viên ấy?

Tôi không cho rằng người thầy có thể vì thương cảm mà hạ thấp yêu cầu học thuật hay dễ dãi trong đánh giá. Nhưng tôi nhận ra rằng, bên cạnh sự nghiêm khắc và công bằng, người thầy còn cần có sự thấu hiểu, sẻ chia và trách nhiệm đồng hành với sinh viên.

Đến hôm nay, ánh mắt ấy vẫn còn nguyên trong ký ức của tôi. Nó nhắc tôi rằng, đằng sau mỗi bài thi, mỗi khóa luận, mỗi kết quả học tập không chỉ là những điểm số, mà còn là một con người với những hoàn cảnh, nỗ lực và ước mơ riêng.

Có lẽ, đó là một trong những bài học sâu sắc nhất mà chính sinh viên đã dạy cho tôi trong suốt cuộc đời làm nghề giáo. Và tôi luôn tự nhắc mình phải nỗ lực hơn nữa để mỗi bài giảng có chất lượng hơn, mỗi sự đánh giá có trách nhiệm hơn, mỗi sự đồng hành với sinh viên có thêm sự thấu hiểu.

Bởi người thầy không chỉ có trách nhiệm đánh giá sinh viên đã đi được bao xa, mà còn phải quan tâm xem các em đang phải vượt qua những trở ngại nào để đi tiếp.

Bản sắc sinh viên DUE

Tôi nghĩ rằng, mỗi trường đại học đều có bản sắc và những giá trị riêng. Với sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng, theo tôi, nét khác biệt trước hết được hình thành từ chính mảnh đất và con người miền Trung.

Phần lớn sinh viên của chúng tôi trưởng thành từ miền đất giàu truyền thống lịch sử, nơi con người đã bao thế hệ phải đối mặt với chiến tranh, thiên tai và những thử thách khắc nghiệt của cuộc sống. Chính hoàn cảnh ấy đã hun đúc nên những phẩm chất rất đáng quý: kiên cường, cần cù, chịu khó, thông minh, giàu nghị lực, thích ứng nhanh với hoàn cảnh và đặc biệt là giàu lòng nhân ái. Tôi nghĩ, những phẩm chất ấy không chỉ là di sản văn hóa mà còn là một nguồn vốn quý giá theo các em vào giảng đường và trên hành trình lập thân, lập nghiệp.

Bên cạnh đó, tôi cho rằng bản sắc sinh viên DUE còn được hình thành từ chính môi trường giáo dục của Nhà trường. Chúng tôi có một đội ngũ giảng viên giàu nhiệt huyết, có nền tảng chuyên môn vững vàng, nghiêm túc trong học thuật, nghiêm khắc trong đào tạo nhưng cũng rất tận tụy và trách nhiệm với sinh viên. Chúng tôi không chỉ mong muốn trang bị kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp, mà còn muốn hình thành ở người học tư duy độc lập, bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và khả năng thích ứng trước những thay đổi của xã hội.

Vì vậy, nếu phải khái quát nét riêng của sinh viên DUE, tôi muốn dùng ba từ: Bản lĩnh - Trí tuệ - Nhân văn.

Bản lĩnh để không khuất phục trước khó khăn; trí tuệ để không ngừng học hỏi, sáng tạo và thích ứng; nhân văn để biết sống có trách nhiệm với cộng đồng và xã hội.

Tôi luôn tin rằng, một trường đại học không chỉ được nhận diện qua những gì nhà trường giảng dạy, mà còn qua phẩm chất và giá trị mà các thế hệ sinh viên mang theo khi bước ra khỏi giảng đường.

Tôi tự hào khi nghĩ rằng, dù đi đâu, làm gì, các em vẫn giữ trong mình cốt cách của một vùng đất giàu nghị lực, trí tuệ của những người học DUE và trái tim nhân ái của những con người được nuôi dưỡng từ mái trường này.

Hạnh phúc nghề giáo

Tôi nghĩ, hạnh phúc lớn nhất của nghề giáo đôi khi đến từ những điều rất giản dị. Đó là một ánh mắt thân quen, một lời chào của sinh viên khi tình cờ gặp lại, một cuộc điện thoại hỏi thăm của học trò năm cũ, hay niềm vui khi biết những sinh viên mình từng dạy nay đã trưởng thành, có công việc tốt và có một cuộc sống ý nghĩa.

Sau hơn 41 năm giảng dạy, tôi nhận ra rằng, người thầy có thể quên đi nhiều bài giảng, nhưng khó có thể quên những thế hệ học trò đã đi qua cuộc đời mình. Mỗi thế hệ sinh viên đều để lại một dấu ấn, một kỷ niệm và một phần tình cảm rất riêng.

Với tôi, điều hạnh phúc nhất là được chứng kiến các thế hệ sinh viên trưởng thành, tự tin bước vào cuộc sống, thành công trong sự nghiệp và trở thành những người có ích cho xã hội. Mỗi lần gặp lại học trò cũ, nghe các em kể về công việc, cuộc sống và những chặng đường đã đi qua, tôi đều cảm thấy rất vui và tự hào. Khi ấy, tôi cảm nhận được rằng những năm tháng đứng trên bục giảng của mình thực sự có ý nghĩa. Có lẽ, nghề giáo là một nghề rất đặc biệt: niềm vui của người thầy không chỉ nằm trong những gì mình đã làm, mà còn tiếp tục được nhân lên trong sự trưởng thành và thành công của các thế hệ học trò.

Nhìn lại hơn 41 năm gắn bó với DUE, trong tôi luôn tràn đầy niềm tự hào, lòng biết ơn và tình yêu dành cho mái trường này. Tôi tự hào về những bước trưởng thành, phát triển của Nhà trường; càng thêm yêu quý, trân trọng những đồng nghiệp đã cùng tôi chia sẻ biết bao vui buồn và đồng hành trên hành trình sự nghiệp.

Nhân ngày 20/11, tôi mong tất cả các thầy cô, dù ở bất kỳ độ tuổi nào, vẫn luôn giữ được sự trẻ trung trong tâm hồn, nhiệt huyết trong công việc, đam mê trong giảng dạy và nghiên cứu, luôn tràn đầy năng lượng tích cực để mang đến cho sinh viên những điều tốt đẹp nhất.

Và tôi mong mỗi người luôn có thật nhiều niềm vui, hạnh phúc trong cuộc sống, để mỗi ngày đến trường vẫn là một ngày vui, vẫn thấy yêu đời, yêu người và yêu nghề. Chúc một ngày 20.11 thật ấm áp.

GS.TS.NGƯT Nguyễn Trường Sơn

  Nguyên Trưởng Khoa Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng