Hành trình 80 năm ngành Thống kê Việt Nam

Hành trình 80 năm ngành Thống kê Việt Nam (1946–2026) là một dòng chảy chiến lược xuyên suốt, khởi đầu từ việc thành lập Nha Thống kê Trung ương theo Sắc lệnh 61/SL của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đi qua bước ngoặt áp dụng Hệ thống Tài khoản quốc gia (SNA) và tiến tới chuyển đổi số toàn diện. Ngành đã chuyển mình mạnh mẽ từ phục vụ kháng chiến và nền kinh tế kế hoạch hóa sang hệ thống thống kê hiện đại, ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI), khẳng định vị thế là một trong những hệ thống thống kê phát triển hàng đầu khu vực ASEAN qua 6 dấu ấn tư tưởng:

• 1946 – 1955: Ra đời trong lửa đạn, ngành Thống kê kiên định sứ mệnh làm "đôi mắt" tin cậy của Chính phủ, bảo vệ dữ liệu như huyết mạch quốc gia trong kháng chiến.
• 1956 – 1975: Trở thành công cụ quản lý sắc bén, biến số liệu thành sức mạnh vật chất phục vụ công cuộc xây dựng miền Bắc và chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến.
• 1976 – 1985: Mang trọng trách hàn gắn, thống nhất hệ thống thông tin hai miền và thực hiện Tổng điều tra dân số để đặt nền móng dữ liệu hồi phục đất nước sau chiến tranh.
• 1986 – 2002: Thực hiện bước ngoặt tư duy trong Đổi mới, chuyển đổi hoàn toàn sang Hệ thống Tài khoản quốc gia (SNA) để hội nhập và hòa nhập ngôn ngữ kinh tế toàn cầu.
• 2003 – 2015: Khẳng định vị thế bằng Luật Thống kê và các chuẩn hóa quốc tế khắt khe, xây dựng niềm tin chiến lược qua những con số minh bạch và chính xác.
• 2016 – 2026: Bứt phá mạnh mẽ trong kỷ nguyên số, làm chủ công nghệ dữ liệu lớn và AI để giữ vững vai trò trụ cột thông tin tin cậy trong quản trị và phát triển quốc gia.

TS. Lê Dân - Nguyên Trưởng Khoa Thống kê - Tin học (Tổng hợp)